Motorlu taşıtların atmosfere yaydıkları zararlı gazlar, hava kirliliğinin başlıca sebeplerindendir. Bu zararlı etkiyi azaltmak amacıyla tüm dünyada belli kategorilerdeki araçlara egzoz emisyon ölçümü yapılır. Egzoz emisyon ölçümü zorunlu bir uygulama olup düzenli aralıklarla yapılması gerekir.

Emisyon Nedir? Egzoz Emisyonu Nedir?

Emisyon Nedir? Emisyon Ölçümü Nasıl Yapılır?

Emisyonun kelime anlamı yayınımdır. Trafikte seyreden araçların egzozlarından havaya zehirli gazlar karışır. Bu zehirli gazların çevreye yaydığı hava kirliliğini tanımlamak için egzoz emisyonu kavramı kullanılır.

Egzoz gazı emisyonu, dizel ya da benzin gibi yakıtların yandığında oluşan kimyasal gazların meydana getirdiği bir olaydır. Araç sahipleri belli periyotlarla emisyon testi veya egzoz gazı ölçümü yaptırmalıdırlar. Düzenli olarak yapılmayan emisyon testi neticesinde havaya karışan kimyasal gazlar hava kirliliğini tetiklemekte ve insan sağlığına zarar vermektedir.

Emisyon Ölçümü Nasıl Yapılır?

Motor içinde yanan yakıtın oluşturduğu kimyasal atıklar, katalitik konvertör yardımıyla egzoz emisyonu yapılır ve havaya karışır. Havaya yayılan hidrokarbon, karbon monoksit ve azot oksit gibi kimyasal atıklar belli değerlerde olmalıdır. Dizel araçlarda bu atıklar dışında havaya ayrıca partikül çıkışı da salınır.

İnsan ve çevre sağlığını zararlı gazlardan korumak ve yakıt tasarrufu sağlamak adına emisyon ölçümleri yapılır. Bu ölçümler sayesinde trafiğe çıkan motorlu taşıtların havaya yaydıkları gaz miktarı belli sınırlar içinde tutulur. Egzoz gazı emisyonu standartların üstünde çıkan araçlar “ağır kusurlu” sayılırlar ve gerekli bakımları yapılmadan Tüvtürk muayenesinden geçemezler.

Emisyon ölçümü yapılan araçlarda, aracın trafiğe çıkmaya uygun olup olmadığı kontrol edilir. Emisyon testi sırasında aracın egzoz sisteminin düzgün çalışıp çalışmadığına bakılır. Zamanında yapılmayan emisyon ölçümleri neticesinde araç daha fazla yakıt harcayabilir. Bu da hem salınan gaz miktarını artırır hem de maddi ve manevi pek çok zarara yol açar.

Egzoz ölçümleri sırasında araç rölantide ve yüksek devirdeyken ayrı ayrı ölçüm yapılır. Ölçümler sırasında havaya salınan gazlar standartlara uygunsa araç testten başarılı bir şekilde geçer.

Egzoz Emisyon Kontrolü Nasıl Yapılır?

Emisyon ölçümü yapılırken havaya karışan iki zararlı gazın durumuna bakılır. Bu gazlar hidrokarbon ve karbon monoksittir. Hidrokarbon ve karbon monoksitin egzozdan çıkış seviyeleri kontrol edilirken karbondioksit seviyeleri de ölçülür.

Test süresince egzoz salınım değerleri araç farklı durumlardayken ölçülür. Ölçümler en fazla 10 dakika sürer. Kontrolü yapılan aracın emisyon değerleri yasal sınırlar dahilindeyse araca, kontrolü geçtiğine dair pul verilir.

Emisyon Ölçümü Nerede Yapılır 2022?

Egzoz emisyon ölçümleri Tüvtürk Araç Muayene İstasyonlarında ve ölçüm yapmak için yeterlilik belgesi almış özel ölçüm istasyonlarında yapılır. Her ilde Tüvtürk Araç Muayene İstasyonu bulunmaktadır. Emisyon ölçüm noktaları sayesinde aracın gerekli kontrolleri ve bakımları yapılır. Böylece aracın trafiğe çıkmaya engel bir durumunun olup olmadığı denetlenir. Emisyon ölçümü yapılmayan araçlara ceza kesilir.

Emisyon Ölçümü Ne Zaman Yapılır?

Ölçüm dönemleri araçlar arasında farklılık gösterir.

  • Binek (hususi) ve resmi araçların ilk 3 yaştan sonra ilk muayeneleri yapılır ve sonraki iki yılda bir egzoz emisyon ölçümleri yapılır.
  • Ticari araçların ve diğer motorlu taşıtların ilk 1 yaştan sonra her yıl ölçümleri yapılmalıdır.

Egzoz Gazı Emisyon Ölçümünden Muaf Olan Araçlar Hangileridir?

Bazı araç gruplarının egzoz gazı emisyonu ölçümlerini yaptırmaları zorunlu değildir. Egzoz gazı ölçümü yaptırmak zorunda olmayan araçlar Çevre ve Şehircilik Bakanlığı tarafından belirlenmiştir. Bu araçlar şu şekildedir;

  • Tarım ve Orman traktörleri
  • Mopedler ve motosikletler
  • 1979 model ve daha eski olan dizel motorlu araçlar
  • Hibrit ve elektrikli araçlar
  • Hidrojen yakıtı kullanan araçlar

Sonuç olarak motorlu taşıtların havaya saldıkların zehirli gazların belli sınırları aşmaması için emisyon ölçümleri yapılır. Bu ölçümler sayesinde çevre kirliliğinin artması önlenir ve insan sağlığını tehdit eden zararlı kimyasalların motorlu taşıtlardan çıkan miktarı kontrol altında tutulur.