Plaka, araçların bir nevi kimliği sayılır. Plakayı sorgulayarak aracın hasar geçmişinden poliçe bilgilerine kadar pek çok bilgiye ulaşılabilir. Plakayı okuyabilmek için PTS olarak kısaltılan plaka tanıma sistemleri geliştirilmiştir. Bu sistemler, kameralardan aldıkları görüntüyü işleyerek optik karakter tanıma yöntemleri sayesinde plakanın üzerindeki karakterleri tespit ederler.

Plaka Tanıma Sistemi (PTS)

ALPR (Automatic Licence Plate Recognition) olarak bilinen plaka tanıma sistemleri ile kaçak geçiş yapan, üzerinde haciz kararı olan ya da çalıntı araçlar kolayca bulunabilir. Güvenlik ve koruma sisteminin önemli bir parçası olan PTS’ler, mobese güvenlik kameraları dahil pek çok yerde kullanılmaktadır.

PLAKA TANIMA SİSTEMİ NASIL ÇALIŞIR?

Bu sistemler aracın hem önündeki hem de arkasındaki plakayı okuyabilirler. Bunun için yollara ya da binalara uygun açıyla konumlandırılan kameralardan faydalanırlar. Kameralardan gelen görüntülerde plakanın koordinatları belliyse görüntü işleme yazılımları plakayı kolayca işler ve hem rakamları hem de harfleri okuyabilir. Plakanın koordinatlarının belirlenebilmesi ise renk aralıkları sayesinde olur.

Plaka okuma sistemlerinde kullanılan kameralar analog ve IP olacak şekilde iki tiptir. Analog kameralarda plaka çözümlemelerinin başarı oranı oldukça düşüktür, bu nedenle bu kameraların kullanım alanları oldukça azdır. IP kameralar ise daha kaliteli oldukları ve doğruluk oranları daha yüksek olduğu için pek çok yer tarafından tercih edilmektedir.

Plaka tanıma sistemlerinin özellikleri;

  • Plakayı yüzde 98’e varan doğruluk oranında tanırlar
  • Okuma süresi 5 ile 7 milisaniye arasında değişir
  • 250 km/saat hıza kadar plaka okuyabilirler
  • Araçların hızlarını tespit edebilirler
  • Mobese projeleri ile tam uyumlu olarak çalışırlar
  • Şekli ne olursa olsun kare, dikdörtgen, resmi ya da askeri olan tüm plakaları okuyabilirler
  • Latin harfleriyle oluşturulan tüm plakaları tanıyabilirler
  • Araçların markalarını ve renklerini tespit edebilirler
  • Hem gece hem de gündüz ışığında doğru sonuç alınabilir
  • Kayda geçen plakaları resmi olarak raporlayabilirler
  • Emniyet birimleri ile koordineli çalışarak yerel veri tabanından otomatik sorgulama yapabilirler
  • Otomatik bariyer tetikleme ve kontrolünü gerçekleştirebilirler
  • Geçişine izin verilen araçlar için fiş ve etiket basabilirler
  • Otomatik olarak ücret otomasyonunu sağlayabilirler
  • Girişine izin verilen ya da abone olan araçlar için otomatik geçiş sağlayabilirler
  • Tüm otomasyonlarla bilgi alışverişi yapabilirler
  • Android ve iOS tabanlı cihazlarla uyumlu çalışırlar

PLAKA TANIMA SİSTEMİ KURULUMU

PTS’lerin kurulumu yapılırken kameranın bulunduğu yer ve hangi açıda olduğu çok önemlidir. Ayrıca kullanılan kameralar yüksek çözünürlüklü olmalıdır. Kamera açısı düzgün ayarlanmadığında, veri tabanı sağlam olmadığında veya görüntü kalitesi net değilse plakalar düzgün okunamaz. Bu durum en çok yağmur ya da şiddetli rüzgar gibi olumsuz hava koşullarında ve App olarak tabir edilen standart dışı plakalarda sorun çıkartır.

Kamera montajının sağlam olmasına dikkat edilmelidir. Aksi halde rüzgarlı havalarda kamera yerinden oynayabilir ve açısı bozulabilir. Bu da görüntü kalitesinin düşmesine yol açabilir. En iyi görüntüyü alabilmek için kameranın yerini ve açısını belirlerken şu kurallara uyulmalıdır;

Kameranın konumu: Kamera uygun bir yükseklikte ve açıda olmalıdır. Yolu her açıdan görecek şekilde konumlandırılmalıdır. Tüm plakalar yönetmeliğe uygun olarak yapılmadığından bazı plakaların okunması oldukça güçtür. Örneğin App plakalar gibi bold karakterler içeren ya da Türk bayrağı haricinde başka amblemleri olan, kirli, sayıların üstünde lekeler olan plakaların okunması gündüz saatlerinde bile oldukça güçtür. 0 rakamının ortasına vida çakıldığında 0 rakamı 8 olarak algılanabilir. Bu tip sorunlar kötü hava koşullarında okuma sistemlerini daha çok uğraştırabilir.

Kamera, her iki yönden gelen araçları tanımlayabilmek için 20 derece ile 40 derece arasında bir açı ile yerleştirilmelidir. Kameranın yerden yüksekliği ise 3 metre ile 7 metre aralığında olmak zorundadır. Yüksekliğin artmasıyla birlikte okuma mesafesi kısalır. Eğer kameranın çok yüksekte olması gerekiyorsa açı da artırılmalı ki okuma mesafesi artabilsin.

Görüntü alma mesafesine ve görüş açısı: Kameranın konum ayarları yapıldıktan sonra odaklanmaya dikkat edilmesi gerekir. Okuma genişliği ideal şartlarda 30 metre le 35 metre arasında değişmektedir. Okuma sınırı içinde kalan alanda hem hızları aynı olmayan hem de birden çok aracın plakası okunabilir.

Net bir gece görüşü için aydınlatma ayarları: IR ışıkların yoğun olarak kullanıldığı PTS’lerde CCA kartı yardımıyla lens yakınlaştırılır. En iyi aydınlatma ayarları Wide Dynamic Range özellikli kameralardadır. PTS’lerde aydınlatma ayarlarına dikkat edilmelidir, çünkü trafiğe çıkan araçların çoğu standart dışı plaka kullanmakta, plakalarındaki harflerin ve sayıların okunmasını güçleştirmek amacıyla çeşitli gizleme yöntemleri yaptırmaktadırlar.

Farklı plaka ebatları: Farklı boylardaki ve şekillerdeki plakalar sisteme tanıtılmalıdır. Kare ve dikdörtgen plakaların yanı sıra motosiklet gibi küçük araçların ve kamyon gibi büyük araçların plakaları okunabilmelidir.

PLAKA TANIMA SİSTEMİ FİYATLARI

Fiyatlar, kameranın özelliklerine ve kullanım alanına göre değişmektedir. Plaka tanıma sistemi fiyatları 200 TL’den başlayıp 900 TL’ye kadar çıkabilmektedir. IP kameralar ile analog kameraların fiyatları farklıdır. Ayrıca bazı kameralar yüz okuma ve parmak izi okuma özelliğine de sahiptir. Bu nedenle fiyatları daha yüksektir. Otoparklara, hastanelere ya da okul girişlerine kurulan sistemlerde maliyetler 20 ya da 30 bin TL’yi bulabilir. 2020 fiyatlari ile güncellenmiştir.

SİTE GİRİŞİ PLAKA OKUMA SİSTEMİ

Site girişlerindeki sistemlerde yabancı plakaların yanı sıra aracın markası, modeli, tipi ve rengi gibi pek çok bilgi okunabilir. Kameranın görüş açısına giren tüm araçlar algılanarak sitenin tam güvenliği sağlanır.

Site girişi plaka okuma sistemlerinde kamera yeterli olup ayrıca bir donanıma ihtiyaç duyulmaz. OGS, HGS ve kartlı geçiş gibi sistemlerle entegre olarak çalışan PTS’ler, site otoparkına giriş ve çıkış yapan tüm araçları kontrol ederler. Araçların otoparkta ne kadar kaldıkları gibi bilgiler de bu sistemler yoluyla öğrenilebilir.

AVM PLAKA TANIMA SİSTEMİ

Alışveriş merkezlerine kurulan sistemler sayesinde çalıntı ya da haklarında yakalama emri olan araçlar tespit edilebilir. Kameraya takılan plakalar Kent Güvenlik Yönetim Sistemi’ne aktarılır. Eğer araç aranıyorsa ya da çalıntıysa Emniyet Genel Müdürlüğü’ne bildirim yapılır.

PLAKA TANIMA SİSTEMLERİ NERELERDE KULLANILIRLAR?

Plaka tanıma sistemleri otoparklarda, şehirlerin giriş çıkışlarının olduğu otoyollarda, köprülerde, gişelerde, sınır kapılarında, üniversitelerde, hastanelerde, otellerde, hava alanlarında, otogarlarda ve alışveriş merkezi gibi pek çok yerde kullanılırlar. Bu sistemler sayesinde;

  • Otoparklara kurulan sistemlerde araçların ücretlerini verip vermediği ve otoparkta kalış süreleri tespit edilebilir.
  • Belli noktaların giriş çıkışları kontrol edilerek üst düzey güvenlik sağlanır.
  • Paralı geçişlerde ücretli yollara giren araçlar kayıt altına alınabilir.
  • Sınır kapılarına kurulan sistemlerde ülkeye giriş yapan yabancı plakalı araçların giriş ve çıkışları kontrol altına alınarak araçlara ait tüm bilgiler veri tabanına aktarılır.
  • Trafik kurallarını ihlal edenler, hız ihlali yapanlar ya da kırmızı ışıkta geçen araçlar tespit edilebilir.

Sonuç olarak plaka okuma sistemleri güvenliğin sağlanması ve denetimlerin sağlıklı bir şekilde yapılabilmesi için son derece önemlidir. Bu sistemler sayesinde şüpheli araçlar tanımlanabilir ve ilgili birimlere iletilebilir.